Hulpvraag
PTSS
Heeft een trauma nog steeds grote invloed op je leven? Bij een posttraumatische stressstoornis (PTSS) kunnen ingrijpende ervaringen blijven doorwerken. Je hoeft hier niet mee te blijven rondlopen. Ontdek wat PTSS is, welke signalen erbij horen en welke stappen je kunt nemen.
Aan de slag met PTSS?
- Behandeling door erkende psychologen. Volgens professionele richtlijnen en afgestemd op jouw hulpvraag.
- Duidelijk en transparant traject. Heldere communicatie over wachttijden, behandelduur en werkwijze. Je weet waar je aan toe bent.
- Behandeling online of op locatie. Of een combinatie. Kies wat bij je past, altijd met dezelfde professionele kwaliteit.
Wat is een trauma?
Een trauma betekent letterlijk “wond”, maar binnen de psychologie verwijst het naar een blijvende psychische en lichamelijke reactie op een overweldigende ervaring die op dat moment niet goed verwerkt kon worden. Bij gebeurtenissen zoals een ongeluk, misbruik, geweld of verlies kan het zenuwstelsel zo worden overspoeld dat het brein de gebeurtenis niet veilig kan opslaan als verleden tijd. Hierdoor blijft het alarmsysteem te sterk reageren en voelt het alsof het gevaar nog steeds aanwezig is. De ervaring blijft als het ware “vastzitten” en kan later opnieuw worden geactiveerd door triggers zoals geuren, geluiden of situaties.
Posttraumatische stressstoornis (PTSS)
Wanneer de traumaklachten niet vanzelf herstellen en langdurig ernstig blijven, ontstaat er een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Bij PTSS zijn er specifieke symptomen die minstens een maand aanhouden, zoals:
- Heftige herbelevingen (flashbacks, nachtmerries)
- Vermijding van alles wat aan het trauma herinnert
- Aanhoudende spanning of prikkelbaarheid (hyperalertheid)
- Negatieve veranderingen in stemming en denken
- Verstoring van dagelijks functioneren
PTSS is daarmee een geclassificeerde psychische stoornis, terwijl trauma zelf dat niet is.
De symptomen van PTSS
De emotionele en lichamelijke symptomen van PTSS kunnen verschillen per persoon, maar over het algemeen ervaren mensen de volgende psychische en lichamelijke klachten.
Psychische klachten
- Herbelevingen of intense herinneringen aan de gebeurtenis
- Angst of voortdurend gevoel van dreiging
- Overweldiging of moeite om emoties te reguleren
- Onveiligheidsgevoel, zelfs in veilige situaties
- Schaamte of schuldgevoel (vaak onterecht)
- Somberheid of leegte
- Emotionele gevoelloosheid (niet kunnen voelen, “afvlakking”)
- Moeite met vertrouwen of nabijheid met anderen
Lichamelijke klachten
- Spanningsklachten (nek-, rug- of schouderpijn)
- Hartkloppingen of verhoogde hartslag
- Slaapproblemen (inslapen, doorslapen, nachtmerries)
- Overmatige schrikreacties
- Vermoeidheid of uitputting
- Hoofdpijn of migraine
- Trillen of beven
- Benauwdheid of hyperventilatie
- Chronische pijn zonder duidelijke medische oorzaak
- Maag- en darmklachten
Soorten PTSS
Binnen de psychologie wordt er onderscheid gemaakt tussen twee verschillende soorten PTSS.
Enkelvoudige PTSS
Er is één keer iets gebeurd wat traumatisch voor je was.
Complexe PTSS
Je hebt meerdere nare ervaringen gehad over een langere periode.
Traumabehandeling: je brein helpen herstellen
Bij traumabehandeling staat centraal dat het brein de gebeurtenis alsnog op een veilige manier leert opslaan als iets dat écht voorbij is. Wanneer dat bij de oorspronkelijke ervaring niet is gelukt, blijft het interne alarmsysteem te sterk reageren, alsof het nog altijd gevaar moet afwenden. In therapieën zoals cognitieve gedragstherapie en EMDR word je geholpen om deze vastgelopen herinneringen te verwerken, waardoor er ruimte ontstaat voor rust, veerkracht en herstel.
Traumagerichte cognitieve gedragstherapie
Bij traumagerichte cognitieve gedragstherapie ga je stap voor stap de confrontatie aan met de herinnering en met situaties die je vermijdt. Je onderzoekt ook hoe de gebeurtenis je gedachten over jezelf, anderen en de wereld heeft veranderd.
Meer over CGTEMDR
Bij EMDR haal je de herinnering op terwijl je werkgeheugen tegelijk wordt belast, bijvoorbeeld door oogbewegingen te maken of naar geluiden te luisteren. Hierdoor neemt de spanning rond de herinnering af en wordt deze minder beladen.
Meer over EMDRSchrijftherapie
Bij schrijftherapie schrijf je in een aantal opdrachten over de ingrijpende gebeurtenis. Door de herinnering op papier te zetten en er van verschillende kanten naar te kijken, krijg je meer afstand en kun je de ervaring een plek geven.
Narratieve exposuretherapie (NET)
Bij narratieve exposuretherapie breng je samen met je psycholoog je levensverhaal in kaart, met de mooie en de moeilijke gebeurtenissen. De ingrijpende ervaringen bespreek je stap voor stap, zodat ze een plek krijgen in je verhaal. NET wordt vooral ingezet als je meerdere ingrijpende ervaringen hebt meegemaakt.
Actuele wachttijd
2 weken
tot intake, online
3 weken
tot intake, op locatie
0 weken
van intake tot behandeling
Dit zijn richtcijfers. In de praktijk kan het iets korter of langer duren.
Meer over wachttijdenVergoeding
Behandeling bij Mentem Care valt onder je basisverzekering. Omdat wij geen contract hebben met zorgverzekeraars, krijg je een deel van de kosten vergoed. Hoeveel dat is, hangt af van je polis. Op onze pagina Vergoeding lees je hoe het werkt en wat je kunt verwachten.
We raden je aan vooraf bij je verzekeraar te checken wat je polis vergoedt.
Meer over vergoedingErvaring van een cliënt
“Ik merkte dat bepaalde herinneringen me meer beïnvloedden dan ik dacht. Dankzij EMDR heb ik hier veel stappen in gezet. Ik voel me rustiger, heb minder last van triggers en kan dingen steeds beter loslaten. Heel dankbaar voor de behandeling!”
Veelgestelde vragen
Wanneer is iets een trauma?
Iets wordt een trauma wanneer een gebeurtenis zó overweldigend is dat je zenuwstelsel het niet goed kan verwerken en er daarna blijvende psychische of lichamelijke reacties ontstaan. Een gebeurtenis wordt traumatisch wanneer:
- je op het moment zelf machteloos, overspoeld of onveilig was;
- je lichaam in een overlevingsreactie (vechten, vluchten of bevriezen) schoot;
- die stressreactie niet vanzelf tot rust komt;
- je daarna klachten houdt, zoals herbelevingen, spanning, vermijding of een voortdurend gevoel van dreiging.
Oftewel: het is een trauma als een heftige gebeurtenis nog steeds invloed heeft op hoe je je voelt en hoe je reageert, ook lang nadat het gebeurd is.
Hoe werkt een trauma in je hersenen?
Trauma beïnvloedt het brein door het in een voortdurende overlevingsstand te houden. De amygdala, het alarmsysteem, reageert daardoor sneller en heftiger dan nodig, terwijl de hippocampus herinneringen chaotisch opslaat, waardoor traumatische beelden als herbelevingen kunnen terugkomen. Tegelijkertijd werkt de prefrontale cortex minder effectief, waardoor het lastiger wordt om emoties te reguleren en helder te denken. Door deze combinatie blijft het zenuwstelsel te veel geactiveerd en voelt het alsof gevaar nog steeds aanwezig is, zelfs wanneer je in werkelijkheid veilig bent.
Wat doet een trauma met je lichaam?
Een trauma kan het lichaam in een voortdurende staat van spanning houden. Het zenuwstelsel schakelt niet goed terug naar rust, waardoor je lichaam blijft reageren alsof er nog gevaar is. Dit kan leiden tot klachten zoals spierspanning en pijn, slaapproblemen, vermoeidheid, hartkloppingen, benauwdheid of hyperventilatie, maag- en darmklachten, trillen en een sterke schrikreactie. Door deze ontregeling kunnen ook hormonen en het immuunsysteem uit balans raken, wat lichamelijke problemen langduriger kan maken.
Wat gebeurt er als je een trauma niet verwerkt?
Wanneer een trauma niet wordt verwerkt, blijft het zenuwstelsel in een verhoogde staat van alertheid. Hierdoor kun je langdurig last houden van spanning, herbelevingen, nachtmerries, vermijdingsgedrag en heftige emoties. Ook kunnen lichamelijke klachten ontstaan, zoals pijn, vermoeidheid of hartkloppingen. Als deze klachten blijven aanhouden, kan dit uiteindelijk leiden tot PTSS.
Wat is het verschil tussen trauma en PTSS?
Het belangrijkste verschil zit in de reactie op de gebeurtenis en de ernst en duur van de klachten. Een trauma ontstaat na een ingrijpende ervaring die op dat moment te heftig was om goed te verwerken. Het lichaam en brein blijven daarna reageren alsof het gevaar nog steeds aanwezig is, wat kan leiden tot angst, spanning, herbelevingen en vermijding. Deze klachten horen bij een normale reactie op iets dat extreem stressvol of bedreigend was. Wanneer deze klachten langer dan een maand aanhouden, ernstig zijn en het dagelijks leven duidelijk verstoren, kan er sprake zijn van PTSS (posttraumatische stressstoornis).
Hoe lang duurt het verwerken van een trauma?
De duur van traumaverwerking verschilt per persoon. Factoren zoals persoonlijke veerkracht, beschikbare steun en het soort trauma spelen hierbij een grote rol. Een enkelvoudig trauma wordt vaak sneller verwerkt, terwijl een complex trauma, door herhaling of langdurige onveiligheid, meestal meer tijd en begeleiding vraagt.
Bronnen
- Thuisarts. Bekijk bron
- Watts, B. V., Schnurr, P. P., Mayo, L., Young-Xu, Y., Weeks, W. B., & Friedman, M. J. (2013). Bekijk bron
- Ehring, T., & Clark, D. M. (2014). Bekijk bron
- Hoppen, T. H., Meiser-Stedman, R., Jensen, T. K., Birkeland, M. S., & Morina, N. (2024). Bekijk bron
Klaar voor een eerste stap?
Heb je een verwijzing van je huisarts? Meld je aan, dan nemen we contact met je op voor de intake.
Heb je nu direct hulp nodig?
Bel je huisarts of de huisartsenpost. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
