Mentem Care

Angststoornis

Speelt een angststoornis een rol in je leven? Iedereen voelt zich weleens bang of gespannen. Maar wanneer angst je dagelijks leven gaat beheersen, kan er sprake zijn van een angststoornis. Gelukkig is een angststoornis goed behandelbaar.

Aan de slag met een angststoornis?

Directe hulp zonder gedoe

Wat is een angststoornis?

Angst is een normale en nuttige reactie van je lichaam: het helpt je scherp te blijven wanneer er gevaar dreigt. Iedereen voelt zich soms bang of gespannen. Dat is een gezonde manier waarop je systeem je beschermt. Angst en stress lijken sterk op elkaar en veroorzaken dezelfde lichamelijke reactie: je hartslag gaat omhoog, je ademhaling versnelt, je bloeddruk stijgt en je lichaam maakt adrenaline en cortisol aan. Zo sta je klaar om te vechten, vluchten of bevriezen. Zodra de spanning voorbij is, komt je lichaam vanzelf weer tot rust.

Angst wordt een probleem wanneer deze reactie optreedt zonder echte dreiging, wanneer je vaak of intens angst ervaart, of wanneer angst je dagelijkse leven gaat beperken. In dat geval spreken we van angstklachten of een angststoornis.

De symptomen van angst

Er bestaan verschillende soorten angststoornissen, elk met hun eigen kenmerken. Wat jij ervaart kan daarom heel persoonlijk zijn, waardoor het soms lastig is om angstklachten te herkennen. 

Psychische klachten

Lichamelijke klachten

Oorzaken van angstklachten

Angststoornissen ontstaan in de kindertijd, in de puberteit, in de vroege volwassenheid of op latere leeftijd. Verschillende factoren kunnen een rol spelen bij het ontwikkelen van een angststoornis. Waarschijnlijk gaat het om een samenspel van de volgende factoren:

Angststoornissen kunnen deels ontstaan door erfelijke en biologische invloeden. Wanneer angstklachten in je familie voorkomen, is de kans groter dat jij er ook gevoelig voor bent. In sommige families komen angststoornissen dan ook vaker voor dan in andere. Daarnaast ontwikkelen vrouwen gemiddeld vaker angststoornissen dan mannen. Dit laat zien dat aanleg en biologische factoren een belangrijke rol kunnen spelen.
Negatieve of ingrijpende ervaringen kunnen een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van een angststoornis. Denk aan trauma, vernedering, langdurige stress of herhaaldelijke situaties waarin je je onveilig hebt gevoeld. Hierdoor kun je sneller schrikken, eerder bang worden en bepaalde situaties gaan vermijden.
Sociale omstandigheden kunnen bijdragen aan het ontstaan van een angststoornis. Zo komen angstklachten vaker voor bij mensen met een lager inkomen of opleidingsniveau. Ook prestatiedruk of spanningen thuis kunnen gevoelens van angst versterken. Daarnaast heeft de opvoeding invloed. Wanneer er weinig emotionele veiligheid is, sprake is van verwaarlozing of mishandeling, of wanneer ouders juist erg overbeschermend zijn, leert iemand minder goed omgaan met stress en risico’s. Op de lange termijn kan dit bijdragen aan het ontwikkelen van een angststoornis.
Soorten angst

Agorafobie (pleinvrees)

Agorafobie is de angst voor en het vermijden van situaties waarvan je denkt dat je moeilijk kunt ontsnappen of geen hulp kunt krijgen als je in paniek raakt. Deze vorm van angst wordt ook wel straatvrees of pleinvrees genoemd.

Gegeneraliseerde angst

Deze vorm kenmerkt zich door voortdurende, extreme zorgen over alledaagse dingen. Je piekert veel, voelt je snel gespannen en hebt het gevoel dat er altijd iets mis kan gaan, zonder dat daar een directe aanleiding voor is.

Obsessieve-compulsieve stoornis (dwang)

Obsessieve compulsieve stoornis houdt in dat je last hebt van terugkerende, ongewenste gedachten of beelden (obsessies) en daartegenover dwanghandelingen uitvoert (compulsies) om de spanning te verminderen.

Paniekstoornis

Een paniekstoornis houdt in dat je herhaaldelijk intense paniekaanvallen krijgt. Omdat de paniekaanvallen zo overweldigend zijn, kun je bang worden voor nieuwe paniekaanvallen en bepaalde situaties gaan vermijden.

Sociale angst

Een sociale-angststoornis (sociale fobie) is een intense, aanhoudende angst voor situaties waarin je denkt kritisch bekeken te worden. Je gaat deze situaties vaak uit de weg. Er is een specifieke vorm (bijvoorbeeld podiumangst) en een gegeneraliseerde vorm, waarbij de angst in veel sociale situaties voorkomt.

Specifieke fobie

Een intense, irrationele angst voor een bepaalde situatie, activiteit of object. Denk aan angst voor hoogte, spinnen, naalden, vliegen of kleine ruimtes. De angst is vaak veel sterker dan de werkelijke dreiging en kan leiden tot vermijding, waardoor je dagelijks leven beperkt wordt.
Angststoornis behandelen? Ontdek de opties

Een angststoornis is gelukkig goed te behandelen.  Er zijn verschillende therapievormen die kunnen helpen, zoals cognitieve gedragstherapie, ACT therapie en schematherapie. Tijdens een behandeling ontdek je waar jouw angst vandaan komt, wat deze in stand houdt en hoe je er anders mee kunt omgaan.

Waar wij voor staan

Erkende psychologen, doelgerichte zorg

Behandeling door gekwalificeerde professionals, volgens professionele richtlijnen en afgestemd op jouw hulpvraag.

Duidelijke & transparante werkwijze

Heldere communicatie over wachttijden, behandelduur en werkwijze. Je weet waar je aan toe bent.

Flexibel: online of op locatie

Kies wat bij je past: behandeling dichtbij of vanuit huis, altijd met dezelfde professionele kwaliteit.

Hulp nodig bij angstklachten?

Heb je al langere tijd last van angst die je dagelijks leven belemmert? Je staat er niet alleen voor. Bij Mentem denken we met je mee en bieden we ondersteuning die aansluit bij jouw situatie en voorkeuren. Wil je weten hoe jij je aanmeldt? 

Zij gingen jou al voor

Veelgestelde vragen

Iedereen voelt zich weleens bang, gespannen of onrustig. Dat hoort bij het leven en is vaak een gezonde reactie op stress of gevaar. Normale angst komt meestal kortdurend voor, in specifieke situaties, en neemt weer af zodra de spanning voorbij is. Je kunt je dagelijkse bezigheden dan gewoon oppakken. Angst kan echter problematisch worden wanneer:

  • de angst regelmatig terugkomt, zonder duidelijke aanleiding
  • de gevoelens lang aanhouden, soms uren of dagen
  • je angst steeds heftiger wordt
  • je situaties gaat vermijden om spanning te voorkomen
  • je angst je dagelijks functioneren belemmert (werk, relaties, sociale activiteiten)
  • je lichaam voortdurend in een staat van alertheid blijft


Als klachten meer dan zes maanden aanwezig zijn en invloed hebben op je leven, kan er sprake zijn van een angststoornis. Hoe eerder je dit herkent, hoe sneller je stappen kunt zetten naar herstel.

Wanneer je angst ervaart, reageert je lichaam direct door stresshormonen zoals adrenaline en cortisol aan te maken. Deze stoffen zorgen ervoor dat je lichaam in een staat van alertheid komt: je hartslag versnelt, je ademhaling wordt hoger en je spieren spannen zich aan. Dit is nuttig bij acuut gevaar, maar als deze reactie vaak of langdurig optreedt, kan je lichaam overbelast raken. Te veel of aanhoudende stresshormonen kunnen leiden tot uiteenlopende lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, slapeloosheid, buikpijn, minder eetlust, gespannen spieren en/of hartkloppingen. 

Er is bij angst niet één specifiek “stofje” dat je mist. Angst ontstaat door een samenspel van verschillende stoffen (neurotransmitters) in je hersenen die uit balans raken. De belangrijkste zijn:

  • Serotonine: serotonine speelt een rol in stemming, rust en evenwicht. Een lagere serotonineactiviteit kan bijdragen aan angst en piekeren.
  • GABA: dit is een kalmerende neurotransmitter. Als GABA minder goed werkt, reageert je lichaam sneller met spanning en onrust.
  • Noradrenaline: deze neurotransmitter is betrokken bij alertheid en stress. Een overactief noradrenalinesysteem kan zorgen voor een gevoel van constante alertheid.
  • Dopamine: deze stof speelt een rol in motivatie en beloning. Verstoring hierin kan invloed hebben op angst en spanning.

Angst helemaal “uit je lichaam krijgen” gebeurt meestal niet in één keer. Maar je kunt wél leren hoe je je lichaam tot rust brengt, zodat de spanning afneemt en je je weer veilig voelt. Angst is namelijk niet alleen een gedachte, maar ook een lichamelijke reactie: je hartslag versnelt, je ademhaling verandert en spieren spannen zich aan. Door je lichaam te kalmeren, kalmeert je brein mee. Deze manieren kunnen helpen om angst uit je lichaam te laten zakken:

  • Rustig ademhalen: diepe, langzame ademhaling kalmeert je zenuwstelsel.
  • Bewegen: een wandeling of andere lichte beweging breekt stresshormonen af.
  • Spieren ontspannen: bewust aanspannen en loslaten vermindert lichamelijke spanning.
  • Afleiding zoeken: richt je aandacht op iets anders zodat je lichaam kan herstellen.
  • Erover praten: delen wat je voelt helpt je systeem tot rust te komen.

Angststoornissen zijn goed te behandelen. Hoe sneller je hulp inschakelt, hoe makkelijker je herstel meestal verloopt. Gemiddeld duurt een behandeling enkele maanden, maar de exacte duur verschilt per persoon.

Verschillende factoren spelen hierbij een rol, zoals:

  • Het type angststoornis en hoe hardnekkig de klachten zijn
  • De mate waarin angst je dagelijks leven beïnvloedt
  • Hoeveel ruimte je hebt om aan herstel te werken
  • Hoe je reageert op de therapie
  • Aanwezigheid van extra stress of andere problemen
  • Jouw eigen inzet bij het oefenen en toepassen van nieuwe vaardigheden

Jouw aanmelding is succesvol ontvangen

We nemen binnen één werkdag contact met je op.