Mentem Care
Somatische symptoomstoornis
Heb je last van lichamelijke klachten die je dagelijks leven overheersen? Pijn, vermoeidheid of andere klachten kunnen enorm veel ruimte innemen, zeker wanneer de zorgen erover steeds groter worden. Bij een somatische symptoomstoornis neemt de bezorgdheid over lichamelijke klachten een buitenproportionele plek in. Ontdek hoe je de signalen herkent en welke behandeling helpt.
Aan de slag met een somatische symptoomstoornis?
- ✓ Gerichte behandeling door erkende psychologen
- ✓ Transparant en duidelijk traject
- ✓ Behandeling online of op locatie
hulp zonder gedoe
Wat is een somatische symptoomstoornis?
Bij een somatische symptoomstoornis ervaar je lichamelijke klachten die je dagelijks leven flink beïnvloeden, zoals aanhoudende pijn, vermoeidheid of maag-darmklachten. Het kenmerkende is niet de klacht zelf, maar de buitenproportionele reactie erop: overmatig piekeren, veel tijd en energie besteden aan gezondheidsangst en gedrag dat je functioneren beperkt.
De klachten zijn echt en worden serieus genomen. Een somatische symptoomstoornis kan ook voorkomen naast een bestaande medische aandoening. De diagnose gaat niet over of de klachten medisch verklaarbaar zijn, maar over de mate waarin de bezorgdheid en het gedrag rond de klachten je leven beheersen. In de huisartsenpraktijk wordt dit ook wel aangeduid als aanhoudende lichamelijke klachten (ALK).
Somatische symptoomstoornis: wat is het?
Iedereen maakt zich wel eens zorgen over lichamelijke klachten. Het wordt een stoornis wanneer:
- Je buitenproportioneel veel en aanhoudend piekert over de ernst van de klachten
- Je een aanhoudend hoog angstniveau hebt over je gezondheid
- Je buitensporig veel tijd en energie besteedt aan de klachten of aan gezondheidsangst
- Dit patroon langer dan zes maanden aanhoudt
- Je dagelijks functioneren er duidelijk onder lijdt
De symptomen van een somatische symptoomstoornis
De klachten kunnen verschillen per persoon. Kenmerkend is de combinatie van lichamelijke symptomen met een overmatige psychische en gedragsmatige reactie erop.
Lichamelijke klachten
- ✓ Aanhoudende pijn (hoofdpijn, buikpijn, rugpijn)
- ✓ Chronische vermoeidheid die niet verbetert door rust
- ✓ Maag-darmklachten zoals misselijkheid of krampen
- ✓ Hartkloppingen, duizeligheid of benauwdheid
- ✓ Tintelingen, spierspanning of een zwaar gevoel in het lichaam
Buitenproportionele reactie
- ✓ Aanhoudende, buitenproportionele gedachten over de ernst van de klachten
- ✓ Voortdurend hoog angstniveau over de gezondheid
- ✓ Buitensporig veel tijd en energie besteden aan de klachten
- ✓ Activiteiten vermijden uit angst dat de klachten verergeren
- ✓ Regelmatig op internet zoeken naar mogelijke oorzaken
- ✓ Somberheid of prikkelbaarheid als gevolg van de aanhoudende klachten
Waardoor ontstaat een somatische symptoomstoornis?
Een somatische symptoomstoornis heeft zelden één oorzaak. Meestal spelen verschillende factoren samen een rol.
Lichamelijk & psychologisch
- ✓ Lichamelijke spanning houdt het lichaam in een verhoogde staat van alertheid
- ✓ Slaapgebrek, weinig beweging of een onregelmatig leefpatroon
- ✓ Neiging om lichamelijke sensaties als bedreigend te interpreteren
- ✓ Perfectionisme of moeilijk grenzen kunnen stellen
- ✓ Onverwerkte ingrijpende ervaringen
Sociaal & omgeving
- ✓ Hoge werkdruk of langdurige prestatiedruk
- ✓ Weinig steun vanuit de omgeving
- ✓ Spanningen in relaties
- ✓ Omgeving die klachten bagatelliseert of juist versterkt
- ✓ Een bestaande medische aandoening die de bezorgdheid voedt
Behandeling: leren omgaan met lichamelijke klachten
Bij behandeling van een somatische symptoomstoornis staat centraal dat je leert om anders om te gaan met lichamelijke sensaties en de gedachten die daarbij horen. Het doel is niet om klachten te ontkennen, maar om te voorkomen dat de bezorgdheid erover je leven domineert.
Bij behandelmethoden zoals cognitieve gedragstherapie en ACT werk je aan het doorbreken van patronen van piekeren en vermijden, zodat er ruimte ontstaat voor herstel en dagelijks functioneren.
Waar wij voor staan
Erkende psychologen, doelgerichte zorg
Behandeling door gekwalificeerde professionals, volgens professionele richtlijnen en afgestemd op jouw hulpvraag.
Duidelijke & transparante werkwijze
Heldere communicatie over wachttijden, behandelduur en werkwijze — je weet waar je aan toe bent.
Flexibel: online of op locatie
Kies wat bij je past: behandeling dichtbij of vanuit huis, altijd met dezelfde professionele kwaliteit.
Hulp nodig bij aanhoudende lichamelijke klachten?
Heb je al langere tijd last van lichamelijke klachten die je dagelijks leven belemmeren? Je staat er niet alleen voor. Bij Mentem Care denken we met je mee en bieden we ondersteuning die aansluit bij jouw situatie. Wil je weten hoe jij je aanmeldt?
Zij gingen jou al voor
Veelgestelde vragen.
Wat is het verschil tussen een somatische symptoomstoornis en ziekteangststoornis?
Bij een ziekteangststoornis (voorheen hypochondrie) staat de angst om een ernstige ziekte te hebben centraal, vaak zonder noemenswaardige lichamelijke klachten. Bij een somatische symptoomstoornis staan de lichamelijke klachten zelf centraal en neemt de buitenproportionele reactie erop (piekeren, angst, vermijding) een overheersende plek in.
Zijn mijn klachten dan niet echt?
De klachten zijn absoluut echt. Je ervaart pijn, vermoeidheid of andere symptomen die je dagelijks leven beïnvloeden. Bij een somatische symptoomstoornis gaat het niet om de vraag of de klachten medisch verklaarbaar zijn, maar om de mate waarin de bezorgdheid en het gedrag rond de klachten buitenproportioneel zijn geworden.
Kan een somatische symptoomstoornis ook naast een medische aandoening bestaan?
Ja. Dit is een belangrijk kenmerk van de diagnose. Je kunt een vastgestelde medische aandoening hebben en tegelijkertijd een somatische symptoomstoornis. De stoornis gaat dan over de buitenproportionele reactie op de klachten: overmatig piekeren, veel tijd besteden aan gezondheidsangst en gedrag dat je functioneren beperkt.
Wat is het verschil met SOLK of ALK?
SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten) en ALK (aanhoudende lichamelijke klachten) zijn termen die in de huisartsenpraktijk worden gebruikt. Ze beschrijven een vergelijkbaar klachtenpatroon. De somatische symptoomstoornis is de DSM-5 classificatie en legt de nadruk op de buitenproportionele reactie, niet op de vraag of de klachten medisch verklaarbaar zijn.
Hoe lang duurt een behandeling?
De behandelduur verschilt per persoon. Binnen de Basis GGZ is de behandeling doorgaans kortdurend en gestructureerd. Samen met je behandelaar bepaal je het tempo en evalueer je regelmatig de voortgang.
Kan ik ook online behandeld worden?
Ja. Behandeling bij Mentem Care kan plaatsvinden op locatie of online, afhankelijk van jouw voorkeur en wat inhoudelijk verantwoord is.
Bronnen:
Bij het samenstellen van deze pagina is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
- American Psychiatric Association (2013). DSM-5: Somatic Symptom and Related Disorders
- NHG-Standaard Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK, voorheen SOLK)
- Henningsen, Zipfel, Sattel & Creed (2018). Management of Functional Somatic Syndromes and Bodily Distress. Psychotherapy and Psychosomatics, 87(1), 12-31
